مته و دریل

مته دریل چیست؟

یکی از مهمترین و پرکاربردترین ابزار دریل، مته دریل است. مته وسیله ای برای ایجاد سوراخ و یا حفره درون اشیاء با متریال متفاوت است. به دلیل اینکه مته ها از نظر ساختار ظاهری در دسته ابزار های برش قرار می گیرند و از نظر موارد استفاده و فرم دارای تنوع زیادی هستند، باید از هر نوع مته که برای آن کار طراحی و ساخته شده است، استفاده شود.

انتخاب مته دریل

بهترین راه برای تشخیص کاربرد هر مته ای، نگاه کردن به نوک آن مته است. نوک مته نشان می دهد که آن مته توانایی برش چه متریالی را دارد. مته با زاویه  118 درجه مناسب سوراخکاری اجسام نرم و زاویه 135 درجه مناسب سوراخکاری اجسام سخت است. سایز مته ها نشانگر اندازه قطر آنهاست.

متریال ساخت مته دریل

برای ساخت مته از فلز های متفاوت با روکش های متفاوت استفاده می شود. که هر کدام از این فلز ها برای سوراخکاری متریال خاصی استفاده می شوند.

به صورت کلی مته دریل از نظر آلیاژی که با آن ساخته می شوند و جنس آن به چند دسته تقسیم می شود:

مته و دریل

مته دریل

مته دریل دارای فولاد کم کربن

یکی از مزیت هایی که می توان برای این متریال نام برد، قیمت بسیار ارزان آن است. این نمونه مته که حداکثر 15 درصد کربن در آن استفاده شده است بهترین گزینه برای سوراخکاری در چوب های نرم است. و به همین دلیل نیاز به تیز شدن مداوم دارند. و این مورد را می توان نقطه ضعف این آلیاژ نام برد.

مته دریل دارای فولاد پر کربن

این گروه از مته های دریل از فولاد پر کربن به اندازه 50 درصد یا اصطلاحاً کربن بالا تولید می شوند. و به همین دلیل که مقاومت بالاتری دارند، نیاز کمتری به تیز شدن در زمان سوراخکاری دارند. از این نوع مته های دریل برای سوراخکاری در چوب های سخت و مواد فلزی با ضخامت بسیار کم استفاده می شوند. مته دریل با فولاد پر کربن با توجه به محدوده قیمتی ای که نزدیک به مته های کم کربن دارند برای مصارف عمومی و خانگی بیشتر توصیه می شوند.

مته دریل دارای فولاد سرعت بالا (HSS)

فولاد HSS پر کاربرد ترین متریال در ساخت ابزار آلات برش است. فولاد سرعت بالا با افزودن 4 درصد کروم، 18 درصد تنگستن و 1 درصد وانادیوم به فولاد ساخته می شود. در این آلیاژ، تنگستن برای افزایش تحمل حرارتی، وانادیوم جهت بالا بردن مقاومت در برابر خوردگی و کروم برای مقاومت در برابر تغییر طول ابزار به فولاد اضافه می شوند. این ترکیب در مته های HSS باعث می شود تا مقاومت آن ها نسبت به مته های فولاد پرکربن در مقابل سایش بالاتر رود تا شکل و ساختار اولیه مته تا مدتها ثابت بماند و طول عمر مته دریل را بالا ببرد.

مته دریل کبالت دار

نوعی فولاد HSS (سرعت بالا) است که دمای بالا بر روی آن اثری ندارد. به همین دلیل است که از این مته در سوراخکاری فولاد آلیاژی، فولاد ضد زنگ، انواع استیل و آهن استفاده می شود. از نقاط ضعف این نوع مته دریل، ترد و شکننده بودن بسیار زیاد آن نسبت به فولاد سرعت بالا است.

مته دریل کاربید

بلور های چند لایه ی الماس که از لایه های ریز به هم فشرده کربن تشکیل شده اند، موادی بسیار بسیار مقاوم در مقابل سایش هستند. در مته های کاربیدی ضخامت حدوداً نیم میلیمتری این لایه های کربن با پوششی از کاربید تنگستن محافظت می شود. این امر باعث می شود که سر مته ها را در مقابل سایش نسبت به سایر مته ها مقاوم تر شود. از این نوع مته دریل می توان در سوراخکاری ورقه های نازک فولاد سخت و چوب های سخت استفاده کرد.

مته دریل الماسه

ساختار مته الماسه همانند مته کاربید است با این تفاوت که مته الماسه با پوششی از الماس پوشانده شده است، که از سخت ترین مواد موجود است. تفاوت مته الماسه با سایر مته ها در این است که برخلاف تمامی مته ها که با سایش سطح، سوراخ ایجاد می کنند این مته با خرد کرد سطح مواد باعث ایجاد سوراخ در آنها می شود. از این رو برای سوراخکاری مواد سختی مثل سنگ مرمر، کاشی، گرانیت و فلزات سنگین بسیار کاربردی و مناسب است.

مته الماسه

انواع مته دریل و کاربرد دقیقا چیست؟

مته مارپیچ

این مته پرکاربردترین مته در مصارف خانگی است. این مته همه کاره می تواند در سوراخ کردن چوب، فلزات نرم و پلاستیک در خانه به شما کمک کند.

مته سرعت بالا(HSS)

این نمونه مته ها به دلیل اینکه با سرعت بالا مورد استفاده قرار می گیرند، باید مقاومت دما تا حدوداً 500 درجه سانتیگراد را داشته باشند. از این رو کیفیت آلیاژ آنها بسیار مهم است. مته های HSS از فولاد ویژه با کیفیت بسیار بالا ساخته می شوند. مته های سرعت بالا برای دریل کاری فایبرگلاس، چوب، پی ویسی و فلزات نرم مثل آلومینیوم استفاده قرار می گیرند.

مته مخروطی

از نام های دیگر این نوع مته می توان به مته کاجی، مته پله ای اشاره کرد. از این مته برای سوراخ کردن فلزات و حتی چوب استفاده می شود. از برجسته ترین مزایای این نوع مته می توان به مدرج بودن آن اشاره نمود. که این امر باعث می شود شما نیازی به تعویض مته برای اندازه های متفاوت سوراخ نداشته باشید.

انواع مته های گردبر

گردبر سرامیک

گردبر سرامیک برای سوراخکاری بر روی متریالی غیر از سنگ مثل سرامیک، کاشی، سفال، گچ و استفاده می شود.

گردبر MDF

این مته برای برش دایره ای و بوجود آوردن سوراخ در اندازه های مختلف روی MDF استفاده می شود. از ویژه گی های این نوع از مته ها استفاده از الماسه روی دندانه های آن ها است. این امر باعث افزایش طول عمر مته و نفوذ پذیری بیشتر آن میشود.

گردبر چوب

برای ایجاد برش گرد بر روی چوب و MDF استفاده می شود. و به این دلیل که عمق بیشتری دارد، پرکاربرد تر است.

گردبر استیل

این نوع مته گردبر برای فلزاتی چون استیل، آهن و فلزات آلیاژی کاربرد دارد.

مته گردبر

مته گرانیت

از این نوع مته ها برای سوراخکاری انواع سنگ و گرانیت استفاده می شود. هشدار: در زمان استفاده از این مته حتماً از حالت چکشی دریل، و از آب برای سرد کردن مته استفاده شود، تا از ذوب شدن سرمته جلوگیری شود و طول عمر مته بالارود.

مته دریل چوب چیست؟

مته دریل چوب دارای نوک تیز است و به دلیل آلیاژ خاص و شکل ظاهری ای که دارند فقط برای سوراخکاری در چوب و MDF کاربرد دارند. به دلیل قیمت پایینی که این نوع مته ها دارند مقرون به صرفه تر از مته های آهن هستند.

مته خزینه

جهت سوراخ کردن جای انواع پیچ، از این مته استفاده می شود. این مته علاوه بر اینکه در چوب سوراخ ایجاد می کند روی سطح چوب را مقداری بیشتر برش می دهد تا گل پیچ هم در چوب فرو رود تا سطح کار صاف و یکدست گردد.

انواع مته و دریل

مته برگی

از این مدل مته جهت سوراخکاری بزرگ در چوب برای عبور سیم، لوله و غیره از آن استفاده می شود. در زمان استفاده از این مته باید به دریل فشار وارد کرد تا عملیات سوراخکاری انجام شود. و چون این مته دارای شیار نمی باشد، برای خروج تراشه های چوب از سوراخ باید زمانی که دریل در حال کار است مته را از سوراخ بیرون بیاورید تا تراشه های چوب همراه آن از سوراخ خارج شوند.

مته الماسه یا مته دریل دیواری چیست؟

مته الماسه برای سوراخ کردن، سرامیک، سنگ، کاشی و بتن استفاده زیادی دارد. هشدار: در زمان استفاده از این مته حتماً از حالت چکشی دریل، برای جلوگیری از خراب شدن نوک مته و از آب برای سرد کردن مته الماسه استفاده شود.

مته 4 شیار SDS Plus

جهت سوراخ کردن انواع سنگ و بتن استفاده می شوند. مته های چهار الماس از انواع مته های معمولی خود از کارایی بهتری برخوردار هستند. این مته سوراخی نهایاتاً با قطر 30 میلیمتری در جسم ایجاد می کند. مته دریل چهار شیار با مته های دیگر چه تفاوتی دارند؟ مته های SDS Plus به دلیل سری X مانند خود دارای 4 لبه برای نفوذ بهتر در بتون، آجر و دیگر مصالح ساختمانی و حتی عبور از آرماتور های موجود در بتن مسلح می شود. طراحی خاصی که شیار های این نوع مته ها دارند به انتقال بیشتر و سریعتر گرد و غبار سوراخکاری به بیرون از حفره می شود و در نتیجه طول عمر مته بالاتر می رود.

مته 5 شیار SDS Max

این مته هم مانند مته 4 شیار جهت سوراخکاری قطر بیشتر از 30 میلیمتر در بتن و انواع سنگ کاربرد دارد. سر الماسه آن بزرگتر است و در دریل های مناسب با مته؟ که دارای 5 شیار هستند قابل استفاده است.

مته گازور

مته گازور یا مته جاقفلی برای ایجاد سوراخ دقیق با بزرگی بیش از 12.5 میلیمتر و ایجاد جای لولای گازور در کابینت استفاده می شود. به دلیل شکل خاص این مته باید در زمان کار، فشار زیادی به دریل وارد کنید تا عملیات سوراخکاری انجام گیرد.

تفاوت مته ها

مته آهن

همان طور که از نام این مته پیداست برای سوراخکاری روی سطوح آهنی، چدنی و فلزی و حتی چوب هم مورد استفاده قرار می گیرد. این مدل مته دریل، تمام الماسه است و حتی از شکسته آن در صورت تیز کردن باز هم می توان استفاده کرد. این نمونه از مته ها در دو نوع کوتاه و بلند عرضه می شود.

مته آهن کوتاه

جهت سوراخکاری در ورقه های نازک فلز مورد استفاده قرار می گیرد. جنس مته آهن کوتاه از نوع آلیاژ معمولی است.

مته آهن بلند

مته آهن بلند برای ایجاد سوراخ در قوطی ها و یا فلزات با عمق زیاد کاربرد دارد. پیشنهاد می شود برای جلوگیری از شکسته شدن این مته به دلیل بلند بودن آن از دور کند دریل استفاده گردد. جنس این مته الماسه می باشد.

مته کونیک

این مته قطر بیشتری نسبت به مته آهن دارد و به همین دلیل با سطح بیشتری از فلز در تماس خواهد بود. در نتیجه حرارت بالاتری نسبت به مته آهن ایجاد می کند به همین دلیل احتیاج به خنک کردن مته است. توصیه می شود از این مته با دور پایین دریل استفاده گردد.

مته کبالت

این نوع مته برای سوراخکاری بر روی فلزات  با سختی بالا همانند استیل، فولاد ضد زنگ و غیره کاربرد دارد. ممکن است این سوال در ذهن شما شکل گرفته باشد که مقایسه مته های دریل کبالت با مته های معمولی در چیست؟ مته کبالت به دلیل استفاده از 8 تا 5 درصد از فلز کبالت در آن نسبت به مته آهن مقاومت و طول عمر بالاتری دارد. و البه به همان نسبت گران تر است.

مته آلومینیوم

این نمونه مته تنها برای کار با فلزات نرمی چون مس، آلومینیوم و برنج کاربرد دارد. توصیه می شود دور بالای دریل جهت استفاده از این مته انتخاب شود.

مته مرغک

این مته استوانه ای شکل دارای دو سر یکی برای براده برداری و دیگری برای سوراخکاری استفاده کرد. زاویه سری این مته 60 درجه می باشد.

مته حفاری

سری مته های حفاری دارای الماسه های سه وجهی بوده و در حفاری های کوچک بر روی انواع سطوح مثل آسفالت، بتن، یخ و غیره کاربرد دارد.

مته آهن

 

مته اکریلیک

نوک هشتی شکل با زاویه 60 درجه مته اکریلیک این مته را برای سوراخکاری پلی کربنات و پلکسی گلس مناسب ساخته است.

مته دریل سیم کشی

مته دریل سیم کشی از متریال متفاوتی برای سوراخکاری چوب، مصالح ساختمانی و فلزات ساخته شده اند. این نمونه مته ها دارای یک شفت بلند هستند که در انتهای آنها مته کوچکی قرار دارد. که معمولاً برای نصب و سیم کشی سیستم ایمنی و سینمای خانگی و غیره از آن استفاده می شود به این نحو که بعد از انجام سوراخکاری در زمین، دیوار و یا هر سطح دیگر، سیم را از سوراخ ریزی که با استفاده از این نوع مته ایجاد کرده اید و با کمک همین مته دریل از طرفی به طرف دیگر بکشید.

نحوه کار با مته دریل

مته های دریل عموماً با چرخش در جهت عقربه های ساعت بر روی سطوح متریال مختلف باعث ایجاد سوراخ در آنها می شوند. شاید گاهی اوقات برای ایجاد سوراخ های بزرگ مجبور شوید ابتدا با سایز کوچکتری از مته در سطح مورد نظر سوراخ ایجاد کنید سپس با استفاده از اندازه های بزرگتر مته سوراخ ایجاد شده را به اندازه دلخواه درآورید. زیرا مته دریل با اندازه کوچک راحت تر و سریعتر درون اجسام فرو می رود و از این رو عملیات سوراخکاری سریعتر انجام می شود.

در برخی موارد یک سوراخ کوچک برا انجام دریل کاری به شما این امکان را می دهد که در ابتدا که دریل کاری را شروع میکنید تمرکز بالاتری در انجام این کار داشته باشید و دریل از جای خودش منحرف نشود. توجه داشته باشید که برای جلوگیری از بالا رفتن حرارت مته دریل حین دریل کاری مایع مخصوص برش، مورد نیاز است.

نگه‌داری و تیز کردن از مته دریل

 مته‌ها بعد از مدتی که از آنها استفاده می شود باید تعویض شوند و مته جدید جایگزین آنها شود. زیرا در اثر سایش زیاد و سوراخکاری های مداوم کند می شوند و یا حتی در بعضی موارد می‌سوزند. اگر اندازه دقیق مته برای شما اهمیت ندارد، می توانید با استفاده از مته تیزکن های موجود مته کند شده را مجدداً تیز و  قابل استفاده کنید.

سوال های متداول

نوک پیچ گوشتی چه تفاوتی با مته دریل دارد؟

مته ابزار برای سوراخکاری و برشکاری در متریال متفاوت است. در صورتی که نوک پیچ گوشتی ابزاری است که برای سهولت در بستن و باز کردن انواع پیچ بر روی پیچ گوشتی برقی و انواع دریل دارای تنظیم سرعت  بسته می شود. و در صنایع کابینت سازی و چوب کاربرد بسیار زیادی دارد. این ابزار از آلیاژ متفاوتی ساخته می شود و همانند خود پیچ گوشتی دارای سری های دوسو و چهارسو می باشد. سری پیچ گوشتی ها بر اساس آلیاژی که با آنها ساخته میشوند توانایی نگه داشتن پیچ با استفاده خاصیت مغناطیسی خود، دارند.

تفاوت مته دریل دریواری، فلز و چوب در چیست؟

مته دریل دیوار از نوع الماسه بوده که توانایی نفوذ به درون انواع مصالح ساختمانی از قبیل آجر، کاشی، سرامیک، سیمان و غیره را دارد. از این نوع مته می توان در دور سریع دریل و حالت چکشی آن استفاده کرد. مته دریل فلز همان گونه که از نامش مشخص است برای سوراخکاری در انواع فلزات مثل آهن، چدن، مس و غیره کاربرد دارند و همچنین به دلیل شکل ظاهریشان برای سوراخکاری چوب هم کاربرد دارند. در زمان برش فلزات سخت باید از دور کند دریل استفاده شود. مته چوب به دلیل شکل ظاهری و آلیاژی که با آن ساخته می شود تنها برای سوراخکاری در چوب کاربرد دارد و از قیمت پایینی برخوردار هستند.

بهترین جنس مته دریل چیست؟

با توجه به کاربرد ها و متریال متفاوت مته ها نمی توان مته خاصی را به عنوان بهترین مته معرفی کرد. ولی با توجه به جمیع جوانت شاید بتوان مته دریل الماسه را بهترین جنس مته در نظر گرفت.

چرا انتخاب صحیح سایز و اندازه و نوع مته دریل بسیار مهم است؟

انتخاب و استفاده نادرست از این ابزار می تواند موجب بروز خطراتی برای کاربر و ایجاد خسارت در تجهیزات مورد استفاده شود. از این رو باید اندازه، نوع مته دریل و جنس سرمته با متریالی که قرار است در آن سوراخ ایجاد شود و  همخوانی داشته باشد.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن
مقایسه